Kategoriler
Tarih

Havza Genelgesi

Dokuzuncu Ordu Müfettişliği göreviyle 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Paşa, burada hazırladığı 22 Mayıs tarihli Samsun Raporu ile Yunanlıların İzmir’i işgalinin haksızlığına değinmişti. Ancak Mustafa Kemal’in işgallere karşı ilk ciddi tepkisi Havza’da gerçekleşti. 25 Mayısta Havza’ya giden Mustafa Kemal Paşa, bölgenin ileri gelenleri ve halkla temaslarından sonra 28 Mayıs 1919’da Havza Genelgesini yayınladı. Havza Genelgesiyle İzmir ve Manisa’nın işgaline karşı düzenlenen mitinglere ağırlık verilmesini, İtilaf devletleri temsilcileri ile İstanbul Hükümeti’ne işgalleri protesto eden telgraflar çekilmesini istedi. Mustafa Kemal Paşa ayrıca İtilaf Devletlerinin asayiş bahanesiyle işgalleri haklı göstermelerine engel olmak için, gösteriler sırasında Hristiyan halka karşı bir taşkınlık yapılmaması konusunda uyarıda bulundu.

Havza Genelgesi (Osmanlı Türkçesi)Havza Genelgesi (Günümüz Türkçesi)

İzmir’in ve maalesef bunu takip eden Manisa’nın işgali tehlike-i müstakbeleyi daha aleni ihsas etmiştir. Tamamiyet-i mülkiyemizin muhafazası için tezahürât-ı milliyenin daha canlı olarak izhâr ve idâmesi lazımdır. Hayat ve istiklâl-i milliyi rahne-dâr eden işgal ve ilhak gibi hadiseler bütün milleti dil-hûn etmektedir. Teessürât zabt olunamıyor. Kabil-i hazm ve tahammül olamayan bu ahvalin derhal ref’ ve izalesini bütün medenî milletlerle büyük devletlerin adl ve tesirinden sabırsızlıkla intizâr zemininde önümüzdeki hafta zarfında Pazartesi başlayıp Çarşamba günü müracaatın arkası alınmak üzere büyük ve heyecanlı mitingler akdiyle tezahürât-ı milliyede bulunulması ve bunun tekmil mülhakata da teşmili ve bütün düvel-i muazzama mümessillerine, Bâb-ı Âliye müessir telgraflar verilmesi ve ecnebi olan yerlerde ecnebilere de hususi tesirler yapılmakla beraber tezahürât-ı milliyede adâb ve sükûnetin fevkalade mahfuziyeti ve Hıristiyan halka karşı bir tariz ve nümayiş ve husumet gibi etvâr alınmaması elzemdir. Zât-ı âlilerinin bu fikirler etrafında hassas ve müessir bulunmaları cihetiyle işin hüsn-i idare ve muvaffakiyetinden âcizlerinde itminan-ı tam mevcuttur. Neticesinin inba buyrulmasını rica eylerim.
İzmir’in ve maalesef bunu takip eden Manisa’nın işgali gelecekteki tehlikeyi daha açık göstermiştir. Ülke bütünlüğümüzün korunması için millî gösterilerin daha canlı olarak yapılması ve sürdürülmesi lazımdır. Millî hayat ve bağımsızlığa zarar veren işgal ve ilhak gibi olaylar bütün milletin içini kan ağlatmaktadır. Üzüntüler durdurulamıyor. Sindirilmesi ve tahammülü mümkün olmayan bu durumun derhâl yok edilip giderilmesi bütün medeni milletlerle büyük devletlerin adalet ve nüfuzlarını sabırsızlıkla beklemek konusunda önümüzdeki hafta içinde Pazartesi başlayıp Çarşamba günü müracaatın arkası alınmak üzere büyük ve heyecanlı mitingler yaparak millî gösteride bulunulması ve bunun bütün bağlı olan yerlere yayılmasına ve bütün İtilaf devletleri temsilcileri ile Osmanlı Hükümetine etkili telgraflar verilmesi ve yabancı olan yerlerde yabancılara da özel etkiler yapılmakla beraber millî gösterilerde adap ve sükûnetin fevkalade korunması ve Hristiyan halka karşı bir sataşma, gösteri ve düşmanca tavırlar alınmaması lazımdır. Sizin bu fikirler etrafında hassas ve etkili bulunmanız yönüyle işin iyi idare edileceği ve başarılı olunacağı hususunda inancım tamdır. Sonucunun bildirilmesini rica ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir